{"id":9755,"date":"2026-10-18T14:44:41","date_gmt":"2026-10-18T11:44:41","guid":{"rendered":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/bilimsel-bilgiyi-anlatirken-kaynak\/"},"modified":"2026-10-19T02:00:01","modified_gmt":"2026-10-18T23:00:01","slug":"bilimsel-bilgiyi-anlatirken-kaynak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/bilimsel-bilgiyi-anlatirken-kaynak\/","title":{"rendered":"Bilimsel Bilgiyi Halka Anlat\u0131rken Kaynak Nas\u0131l G\u00f6sterilmeli?"},"content":{"rendered":"<p>Bilimsel bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n okura ula\u015fmas\u0131 yaln\u0131zca duyuru yapmak de\u011fildir. Haber metni, ara\u015ft\u0131rman\u0131n sordu\u011fu soruyu, kullan\u0131lan kan\u0131t\u0131n niteli\u011fini ve sonu\u00e7lar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klamal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle sa\u011fl\u0131k, psikoloji ve e\u011fitim alan\u0131nda bilimsel ifadelerin g\u00fcnl\u00fck kararlar\u0131 etkileyebilmesi nedeniyle kaynak g\u00f6sterimi editoryal sorumlulu\u011fun merkezindedir.<\/p>\n<h2>Bilimsel haberin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131: Sorunun kendisi<\/h2>\n<p>Bir ara\u015ft\u0131rma haberi haz\u0131rlan\u0131rken ilk yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7al\u0131\u015fma, okuyucunun kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7ok say\u0131da teknik terim \u00e7\u0131karmak de\u011fildir. \u00d6nce bilim insanlar\u0131n\u0131n hangi soruya cevap arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klamak gerekir. \u00c7al\u0131\u015fma yeni bir tedavi y\u00f6ntemini mi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yor, bir e\u011fitim yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n etkisini mi \u00f6l\u00e7\u00fcyor, yoksa ge\u00e7mi\u015fe ili\u015fkin belgeleri mi \u00e7\u00f6z\u00fcml\u00fcyor? Ara\u015ft\u0131rma sorusu a\u00e7\u0131k de\u011filse metindeki rakamlar ve sonu\u00e7lar da ba\u011flam\u0131n\u0131 kaybeder.<\/p>\n<p>Sorunun niteli\u011fi, kullan\u0131lan y\u00f6ntem hakk\u0131nda ipucu verir. Belirli bir olguyu tan\u0131mlayan \u00e7al\u0131\u015fma ile m\u00fcdahalenin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran ara\u015ft\u0131rma ayn\u0131 t\u00fcrden kan\u0131t sunmaz. Gazeteci bu ayr\u0131m\u0131 korumal\u0131; okuyucuya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n neyi g\u00f6sterdi\u011fini ve hangi sorulara cevap vermedi\u011fini birlikte anlatmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Birincil kaynakla ikincil kaynak aras\u0131ndaki fark<\/h2>\n<p>Bilimsel bir bulgu \u00f6nce bir kurumun duyurusunda, sonra ba\u015fka haber sitelerinde ve sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131nda g\u00f6r\u00fcnebilir. Ayn\u0131 bilgi onlarca yerde tekrarland\u0131\u011f\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak onlarca kez do\u011frulanm\u0131\u015f olmaz. Bu nedenle m\u00fcmk\u00fcnse orijinal ara\u015ft\u0131rma metnine, veri k\u00fcmesine veya metodoloji a\u00e7\u0131klamas\u0131na ula\u015fmak gerekir.<\/p>\n<p>Bas\u0131n b\u00fcltenleri ve haber \u00f6zetleri h\u0131zl\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 sa\u011flayabilir fakat baz\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakabilir. \u00c7al\u0131\u015fmaya kat\u0131lan ki\u015fi say\u0131s\u0131, ara\u015ft\u0131rman\u0131n ne kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, hangi sonu\u00e7lar\u0131n istatistiksel olarak de\u011ferlendirildi\u011fi ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n belirtti\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar genellikle tam metinde daha a\u00e7\u0131k bulunur. Ara\u015ft\u0131rma metni eri\u015filemiyorsa bu eksiklik a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmelidir.<\/p>\n<h2>Hakem de\u011ferlendirmesi neyi sa\u011flar, neyi sa\u011flamaz?<\/h2>\n<p>Hakemli bir dergide yay\u0131mlanmak \u00e7o\u011fu alanda \u00f6nemli bir editoryal de\u011ferlendirme s\u00fcrecine i\u015faret eder. Hakemler y\u00f6ntemin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, literat\u00fcrle ili\u015fkiyi ve sonu\u00e7lar\u0131n gerek\u00e7esini inceleyebilir. Bununla birlikte hakem denetiminden ge\u00e7mi\u015f olmak b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131n tart\u0131\u015fmas\u0131z do\u011fru oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalar daha sonra tekrarland\u0131\u011f\u0131nda farkl\u0131 sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131labilir. Yeni \u00f6l\u00e7\u00fcmler, daha b\u00fcy\u00fck \u00f6rneklemler veya daha uygun y\u00f6ntemler \u00f6nceki bulgular\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir. Bilimsel s\u00fcre\u00e7 d\u00fczeltmeye ve yeniden de\u011ferlendirmeye a\u00e7\u0131kt\u0131r. Gazete yaz\u0131s\u0131 bu \u00f6zelli\u011fi zay\u0131fl\u0131k gibi g\u00f6stermek yerine bilginin nas\u0131l geli\u015ftirildi\u011fini okuyucuya a\u00e7\u0131klamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>DOI ile bilimsel do\u011frulama birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131<\/h2>\n<p>Dijital nesne tan\u0131mlay\u0131c\u0131s\u0131, bir makaleye ya da ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rma \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131na kal\u0131c\u0131 eri\u015fim ve tan\u0131mlama kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayabilir. Bu kay\u0131t ba\u015fl\u0131k, yazar, yay\u0131n tarihi ve ilgili kayna\u011f\u0131 bulmak i\u00e7in yararl\u0131d\u0131r. Ancak DOI olu\u015fturulmas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n y\u00f6nteminin do\u011fru oldu\u011funu veya ba\u011f\u0131ms\u0131z bilimsel hakem de\u011ferlendirmesinden ge\u00e7ti\u011fini tek ba\u015f\u0131na kan\u0131tlamaz.<\/p>\n<p>\u00d6n bask\u0131lar, veri setleri, konferans \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 ve hakemli makaleler ayn\u0131 tan\u0131mlay\u0131c\u0131 altyap\u0131lar\u0131n\u0131 kullanabilir. Okuyucu bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hangi yay\u0131n t\u00fcr\u00fcnde oldu\u011funu, d\u00fczenleme s\u00fcrecini ve hangi s\u00fcr\u00fcme ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 kontrol etmelidir. Yay\u0131nc\u0131l\u0131kta teknik eri\u015filebilirlikle bilimsel g\u00fcvenilirlik ba\u011flant\u0131l\u0131 ama farkl\u0131 meselelerdir.<\/p>\n<h2>\u00d6rneklem ve temsil sorunu<\/h2>\n<p>Bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonucu, veri toplad\u0131\u011f\u0131 grubun \u00f6zellikleriyle birlikte de\u011ferlendirilmelidir. K\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6rneklem kimi derinlemesine ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in uygun olabilir; fakat s\u0131n\u0131rl\u0131 bir grupla elde edilen sonu\u00e7lar\u0131 otomatik olarak b\u00fct\u00fcn n\u00fcfusa yaymak do\u011fru de\u011fildir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n nas\u0131l se\u00e7ildi\u011fi, hangi \u00f6zelliklere sahip oldu\u011fu ve hangi ko\u015fullarda \u00f6l\u00e7\u00fcm yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin yaln\u0131zca \u00e7evrim i\u00e7i g\u00f6n\u00fcll\u00fclere ula\u015fan bir anketin sonu\u00e7lar\u0131, internete daha az eri\u015fen ki\u015filer hakk\u0131nda ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde bilgi vermeyebilir. Deneysel bir ara\u015ft\u0131rmada ise gruplar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7taki farklar\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n yorumunu etkileyebilir. \u0130yi bir haber, sonu\u00e7lar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 okuyucudan gizlemez.<\/p>\n<h2>Korelasyon neden nedensellik de\u011fildir?<\/h2>\n<p>\u0130ki de\u011fi\u015fkenin birlikte de\u011fi\u015fmesi aralar\u0131nda ili\u015fki olabilece\u011fini g\u00f6sterebilir; ancak birinin \u00f6tekine neden oldu\u011funu otomatik bi\u00e7imde kan\u0131tlamaz. Ba\u015fka fakt\u00f6rler her iki de\u011fi\u015fken \u00fczerinde etkili olabilir veya ili\u015fkinin y\u00f6n\u00fc ilk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tersi olabilir. \u00d6zellikle sa\u011fl\u0131k ve psikoloji alan\u0131ndaki haberlerde bu ayr\u0131m b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015fl\u0131kta kullan\u0131lan &#8216;sebep oluyor&#8217;, &#8216;kesin iyile\u015ftiriyor&#8217; veya &#8216;ortadan kald\u0131r\u0131yor&#8217; gibi ifadeler ara\u015ft\u0131rman\u0131n tasar\u0131m\u0131n\u0131 a\u015fan iddialara d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Gazeteci, ara\u015ft\u0131rman\u0131n yaln\u0131zca ili\u015fki g\u00f6sterdi\u011fi durumlarda bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmelidir. Kesinlik derecesi bilimsel kan\u0131tla uyumlu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Mutlak risk ve g\u00f6reli risk okuyucuyu neden farkl\u0131 etkiler?<\/h2>\n<p>Y\u00fczde olarak belirtilen bir de\u011fi\u015fiklik, ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00fczeyi bilinmedi\u011finde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir izlenim yaratabilir. Bir riskin iki kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek ile riskin belirli bir ki\u015fi grubunda hangi d\u00fczeyden hangi d\u00fczeye y\u00fckseldi\u011fini a\u00e7\u0131klamak ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. \u0130kinci ifade okuyucuya olay\u0131n ger\u00e7ek b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamas\u0131 i\u00e7in daha fazla ba\u011flam sunar.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalarda kullan\u0131lan g\u00fcven aral\u0131klar\u0131 ve belirsizlik \u00f6l\u00e7\u00fctleri de sonu\u00e7lar\u0131n kesinli\u011fini de\u011ferlendirmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir. Ancak bir istatistiksel \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn tek ba\u015f\u0131na pratik \u00f6nem anlam\u0131na gelmedi\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6rneklem ve ara\u015ft\u0131rma ko\u015fullar\u0131 birlikte incelenmelidir.<\/p>\n<h2>Bilim insan\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile makalenin bulgusu<\/h2>\n<p>Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131yla yap\u0131lan s\u00f6yle\u015fi haberin insani ve akademik y\u00f6n\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirebilir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 neden bu soruya y\u00f6neldi\u011fini, hangi engellerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gelecekte hangi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n gerekli oldu\u011funu anlatabilir. Ancak s\u00f6yle\u015fideki beklentilerin tamam\u0131 yay\u0131mlanm\u0131\u015f bulgularla e\u015fde\u011fer de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bir bilim haberinde do\u011frudan al\u0131nt\u0131, gazetecinin \u00f6zeti ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilir sonucu a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kurumun kendi projesini nas\u0131l tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z uzmanlar\u0131n onu nas\u0131l de\u011ferlendirdi\u011fiyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131kl\u0131k okurun kendi de\u011ferlendirmesini yapmas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/p>\n<h2>\u00c7ok dilli dijital e\u011fitim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda kaynak ihtiyac\u0131<\/h2>\n<p>Dil \u00f6\u011fretimine y\u00f6nelik yeni teknolojiler ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken seslendirme kalitesi, ders i\u00e7eriklerinin dilbilimsel do\u011frulu\u011fu ve \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme sonu\u00e7lar\u0131 farkl\u0131 boyutlar olu\u015fturur. Bir platformun y\u00fczlerce ders sunmas\u0131, tek ba\u015f\u0131na her dersin e\u011fitimsel etkisini g\u00f6stermez. \u00d6\u011frenci performans\u0131na ili\u015fkin g\u00fcvenilir de\u011ferlendirmelere ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Prof. Dr. Bilal Semih Bozdemir taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen 444 Dil E\u011fitim Projesi gibi geni\u015f i\u00e7erik hedefleyen giri\u015fimler, e\u011fitim teknolojisinin \u00f6l\u00e7eklenmesi \u00fczerine somut sorular ortaya koymaktad\u0131r. B\u00f6yle giri\u015fimleri tan\u0131tan haberlerde proje hedefleri, eri\u015filebilen materyaller ve ba\u011f\u0131ms\u0131z inceleme sonu\u00e7lar\u0131 birbirinden ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu ayr\u0131m okuyucunun hem yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 tan\u0131mas\u0131n\u0131 hem de bilimsel de\u011ferlendirmeyi do\u011fru anlamas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h2>Sa\u011fl\u0131k haberlerinde ek sorumluluk<\/h2>\n<p>Sa\u011fl\u0131k ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 kimi okuyucular\u0131n ki\u015fisel kararlar\u0131n\u0131 etkileyebilir. Bu nedenle bilimsel \u00f6n bulgular klinik tedavi tavsiyesi olarak sunulmamal\u0131d\u0131r. Hayvan deneylerinde veya h\u00fccre modellerinde g\u00f6zlenen bir sonucun insanlar i\u00e7in kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir m\u00fcdahale oldu\u011fu iddia edilemez.<\/p>\n<p>Bir ara\u015ft\u0131rma mevcut klinik uygulamay\u0131 de\u011fi\u015ftirecek nitelikte sunuluyorsa d\u00fczenleyici de\u011ferlendirmeler, ilgili t\u0131p uzmanlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve g\u00fcncel k\u0131lavuzlar da \u00f6nem kazan\u0131r. Tedaviyi de\u011fi\u015ftirmek veya geciktirmek gibi sonu\u00e7lar do\u011furabilecek ba\u015fl\u0131klarda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc dil kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6zellikle gereklidir.<\/p>\n<h2>G\u00f6rsel ve grafiklerin sorumlulu\u011fu<\/h2>\n<p>Grafikler ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonucunu h\u0131zla anlatabilir, ancak eksik eksenler ve ba\u011flamdan kopar\u0131lm\u0131\u015f y\u00fczdeler okuyucuyu yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirebilir. Kullan\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fc birimi, zaman aral\u0131\u011f\u0131 ve verinin kayna\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmal\u0131d\u0131r. Bir grafik yeniden \u00e7iziliyorsa \u00f6zg\u00fcn ara\u015ft\u0131rmada bulunmayan ara de\u011ferlerin uydurulmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Stok foto\u011fraflar ve yapay olarak \u00fcretilmi\u015f ill\u00fcstrasyonlar ger\u00e7ek deney g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri gibi sunulmamal\u0131d\u0131r. G\u00f6rsel alt metinleri, foto\u011frafta veya grafikte ger\u00e7ekten g\u00f6r\u00fclen \u00f6nemli unsurlar\u0131 tan\u0131mlamal\u0131; arama motorlar\u0131 i\u00e7in kelime doldurma alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmemelidir.<\/p>\n<h2>D\u00fczeltme ve g\u00fcncelleme k\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/h2>\n<p>Bilimsel bilgi geli\u015fmeye a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bir makale hakk\u0131nda sonradan d\u00fczeltme, geri \u00e7ekme veya yeni kan\u0131t yay\u0131mlan\u0131rsa ilgili haberin de g\u00fcncellenmesi gerekebilir. Bu durumda okuyucunun de\u011fi\u015fikli\u011fin ne zaman ve neden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmesi \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce yay\u0131mlanm\u0131\u015f bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yeni bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015fmesi tek ba\u015f\u0131na editoryal ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k de\u011fildir. As\u0131l sorun, de\u011fi\u015fimin gizlenmesi veya art\u0131k desteklenmeyen iddian\u0131n kesin ger\u00e7ek gibi sunulmaya devam edilmesidir.<\/p>\n<h2>Okuyucu i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma haberi de\u011ferlendirme y\u00f6ntemi<\/h2>\n<p>Bilimsel haber okuyan ki\u015fi \u00fc\u00e7 basit soruyla ba\u015flayabilir: Ara\u015ft\u0131rman\u0131n as\u0131l sorusu nedir; hangi y\u00f6ntemle hangi gruptan veri elde edilmi\u015ftir; sonu\u00e7lar hangi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde yorumlanabilir? Ard\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yay\u0131m t\u00fcr\u00fc, tarih ve \u00f6nceki literat\u00fcrle ili\u015fkisi incelenebilir.<\/p>\n<p>Bir haberin anla\u015f\u0131l\u0131r olmas\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn teknik ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n gazeteye ta\u015f\u0131nmas\u0131 gerekmez. Fakat kritik s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131n gizlenmemesi gerekir. Anla\u015f\u0131l\u0131r dil ile do\u011fru bilgi aras\u0131nda se\u00e7im yapmak zorunda de\u011filiz; iyi bilim gazetecili\u011fi ikisini birlikte sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lar.<\/p>\n<h2>\u0130leri okuma ve ba\u015fvuru kaynaklar\u0131<\/h2>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma kay\u0131tlar\u0131 ve makale metinleri i\u00e7in <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/\">PubMed<\/a>, bilimsel yay\u0131nlar\u0131n d\u00fczeltme ve geri \u00e7ekme i\u015flemlerinin genel ilkeleri i\u00e7in <a href=\"https:\/\/publicationethics.org\/\">COPE<\/a>, dijital ara\u015ft\u0131rma \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131 i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.doi.org\/\">DOI Foundation<\/a> kaynaklar\u0131ndan yararlan\u0131labilir. Bu ba\u011flant\u0131lar belirli bir ara\u015ft\u0131rma sonucunun do\u011frulu\u011funu tek ba\u015f\u0131na garanti etmez.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilimsel bir haberin kayna\u011f\u0131, ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemi, \u00f6rneklemi ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirilir? Yay\u0131n eti\u011fi ve bilimsel okuryazarl\u0131\u011fa ili\u015fkin kapsaml\u0131 dosya.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9788,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,15,11,6],"tags":[],"class_list":["post-9755","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-cevre","category-egitim","category-siyaset"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":7}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9755"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9755\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9787,"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9755\/revisions\/9787"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemmuhru.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}